Open ended spelen: wat is het en hoe begin je ermee?

Wat kun je met een houten schijfje doen?

Een bordje? Een wiel? Een munt? Een koekje? De zon?

Bij open ended spelen ligt het antwoord niet vooraf vast. Het kind bepaalt zelf wat het materiaal wordt, hoe ermee gespeeld wordt en wanneer het spel een andere richting uitgaat. Precies daarom zijn open ended speelgoed en losse materialen zo waardevol: ze geven kinderen de ruimte om hun eigen spel te bedenken.

Maar wat betekent open ended nu precies? Waarom is open ended speelgoed zo populair en vooral: hoe begin je er thuis of in de klas mee?

Wat is open ended spelen?

Open ended spelen, ook wel open einde spelen genoemd, is spel waarbij er geen vaststaande uitkomst of één juiste manier van spelen is.

Bij speelgoed met een duidelijk doel ligt vaak al veel vast. Een puzzel maak je, een knuffel verzorg je en bij een spel horen bepaalde regels.

Bij open ended speelgoed zijn de mogelijkheden veel ruimer.

Een houten blok kan een huis worden, maar ook een brug, tafel, toren of bed voor een poppetje. Een stukje stof kan een dekentje zijn, een rivier of een cape. En een paar houten schijfjes kunnen vandaag nog ingrediënten zijn voor een fantasierestaurant en morgen wielen voor een zelfgebouwde auto.

Het materiaal bepaalt niet wat het moet worden. Het kind geeft er zelf betekenis aan.

Hoe begin je met open ended spelen?

Je hoeft geen volledig nieuwe speelkamer in te richten. Met een paar eenvoudige materialen kun je vandaag al beginnen.

1. Je bouwt op

Meer speelgoed betekent niet automatisch meer speelwaarde. Je start met iets klein en voegt telkens toe wat je al hebt.

Kies liever een paar materialen die goed met elkaar gecombineerd kunnen worden.

Bijvoorbeeld:

blokken + houten dieren + schijfjes + een doek

Je hoeft vervolgens niets voor te bereiden.

Leg de materialen klaar en zie wat er gebeurd! De magie ontstaat vanzelf!

Misschien ontstaat er een boerderij. Misschien een garage. Misschien worden de schijfjes gesorteerd en verdwijnen de dieren allemaal onder het doek.

2. Combineer verschillende soorten materiaal

Open ended speelgoed wordt vaak nog interessanter wanneer je verschillende materialen samen aanbiedt.

Combineer bijvoorbeeld:

• Grapat figuren met houten blokken
• houten dieren met natuurlijke loose parts van bijvoorbeeld Ostheimer
• GRIMM'S regenbogen met houten poppetjes
• Speeldoeken
• Acrylstenen
• Stapelstein-elementen met ander open materiaal
• Abels regenboog blocks 
• ….

Zo ontstaat er geen kant-en-klaar spel, maar een speelomgeving waarin kinderen zelf verbanden kunnen leggen.

3. Geef niet meteen een opdracht

Dit is misschien het moeilijkste onderdeel van open ended spelen.

Als je materiaal aanbiedt, zijn we als volwassene snel geneigd om richting te geven:

“Zullen we een huis bouwen?”

Of:

“Kun je een toren maken?”

Probeer eens iets anders.

Leg het materiaal klaar en zeg bijvoorbeeld:

“Ik ben benieuwd wat je hiermee gaat doen.”

Daarna hoef je eigenlijk niets meer te doen.

Kijk.

Wacht.

Observeer.

Kinderen hebben soms even tijd nodig om zelf een idee te ontwikkelen.

4. Laat het eindresultaat los

Een van de belangrijkste principes van open ended spelen is misschien wel dat er geen “mooi resultaat” nodig is.

De toren mag omvallen.

De dieren mogen allemaal op één hoop liggen.

De regenboog hoeft geen regenboog meer te zijn.

En een bouwwerk hoeft nergens op te lijken.

Het proces van ontdekken, proberen en opnieuw beginnen is het spel.

Onze favoriete open ended speelgoedmaterialen

Bij The Mini Story kiezen we graag speelgoed dat kinderen niet vertelt hoe ze moeten spelen, maar hen juist uitnodigt om zelf te ontdekken.

Van Grapat en GRIMM'S tot Stapelstein en verschillende loose parts: deze materialen kunnen telkens opnieuw een andere rol krijgen in het spel. Neem zeker een kijkje in onze collectie!

We hebben zelf speciaal voor jullie een ‘start met…’ pagina gemaakt om jullie op weg te helpen.

Vandaag is een houten figuurtje misschien een mama in een fantasiespel. Morgen is het een bewoner van een zelfgebouwde stad.

En dat is precies wat open ended speelgoed zo bijzonder maakt.