Van bijen naar letters

Op 20 mei is het Wereldbijendag. Een dag waarop deze fantastische wezentjes in de bloemetjes gezet worden. Wist je dat deze ijverige beestjes verantwoordelijk zijn voor de bestuiving van wel duizenden bloemen en planten?

Zonder bijen zou onze wereld er een stuk minder kleurrijk uitzien, want bijen zorgen ervoor dat bloemen, groenten en fruit kunnen groeien. Tussen hun drukke werk door, rusten ze zelfs af en toe uit in een bloem: een perfect moment om het belang van deze beestjes samen met je klas of kinderen te onderzoeken!

Wat is lateralisatie?

...is de werking van de hersenen waarbij bepaalde functies en processen zijn gepolariseerd naar één van de twee hersenhelften. `

De linkerhersenhelft is voornamelijk verantwoordelijk voor taal, logica en analytisch denken, terwijl de rechterhersenhelft meer betrokken is bij creativiteit, emotie en visuele vaardigheden.

Dit is belangrijk voor de manier waarop we informatie verwerken. Dit gaat van communicatie tot probleemoplossing. Hierdoor ontstaat er een functionele specialisatie, wat de efficiëntie en effectiviteit van cognitieve en sensorische processen kan verhogen.

Waarom is deze zo belangrijk?

Lateralisatie essentieel voor een goed begrip van je hersenfuncties en de impact op gedrag, leren en interactie..

• Efficiëntere werking van de hersenen
• Belangrijk voor leren en ontwikkeling

Samenwerking tussen beide hersenhelften

Hoewel functies gespecialiseerd zijn, werken beide kanten voortdurend samen via de hersenbalk (corpus callosum).
Lateralisatie betekent dus niet dat één helft “alles doet”, maar dat er een specialisatie bestaat.

De wondere wereld van de bij: inspiratie voor de fijne motoriek

Bijen verzamelen nectar om honing te maken, en terwijl ze van bloem naar bloem zoemen, nemen ze stuifmeel mee op hun harige lijfjes. Zo verspreiden ze leven en kleur in de natuur. Maar wat hebben bijen met schrijfontwikkeling te maken? Meer dan je denkt!

Net zoals bijen met ritmische bewegingen hun weg vinden tussen bloemen, oefenen jonge kinderen hun motoriek door het maken van (grote) bewegingen. Dit vormt de basis voor het latere schrijven. Wereldbijendag is dan ook een mooi uitgangspunt om op een speelse en creatieve manier met schrijven en motoriek aan de slag te gaan. Laat hen experimenteren met vormen, lijnen, patronen. Je kan hiervoor bijvoorbeeld het Early writing tracing board makkelijk inzetten.

Krullenbol: schrijfontwikkeling in beweging

Bij het voorbereidend schrijven kiezen steeds meer scholen en ouders voor de methode Krullenbol. Deze methode laat kleuters kennismaken met schrijfontwikkeling vanuit beweging en plezier. Niet met saaie oefenblaadjes, maar door interactieve activiteiten waarin ritme en herhaling centraal staan. Net als bijen dansen kleuters met hun handen over het papier, maken zij krullende lijnen, rondjes en patronen, begeleid door muziek.

Krullenbol werkt thematisch en volgt de seizoenen. Je kans dus zeker een leuke bijenschrijfdans maken. Denk aan schrijfdansactiviteiten waarbij kinderen 'zoemende' bewegingen maken met hun handen, net als een bij door de lucht vliegt! Gebruik eventueel de handpop van de honingbij als token. 

Het belang van lateralisatie: van zoemende bewegingen naar gerichte schrijfvaardigheden

Achter deze bewegingen schuilt een belangrijk ontwikkelingsproces: lateralisatie. Lateralisatie is het proces waarbij de hersenhelften zich gaan specialiseren, waardoor kinderen uiteindelijk een voorkeurshand ontwikkelen en beter worden in fijne motorische vaardigheden, zoals schrijven.

Een goede lateralisatie zorgt ervoor dat kinderen niet alleen leren kiezen tussen links en rechts, maar ook ruimte, richting en afstand leren inschatten. Dit is essentieel bij het leren lezen en schrijven: waar schrijf ik mijn volgende letter? Welke kant moet de ‘p’ op? Kleuters die nog niet 'gelateraliseerd' zijn, kunnen merken dat ze moeite hebben met ruimtelijke oriëntatie of het herkennen van patronen in hun schrift.

Zo stimuleer je lateralisatie en dus schrijfontwikkeling

Uitdagen om beide handen en voeten te gebruiken tijdens spel en beweging is belangrijk. Denk aan spelletjes waarbij kinderen moeten springen, kruipen of rollen, tekenen met twee handen tegelijk of met links in plaats van rechts. Krullenbol sluit hier perfect bij aan met oefeningen die beide lichaamshelften stimuleren. Door dit bewust te doen, ondersteun je niet alleen het schrijfproces, maar ook de algemene cognitieve ontwikkeling.

Wereldbijendag als startpunt voor schrijvende ontdekkers

Gebruik Wereldbijendag dus als inspiratie: laat kinderen als bijen zoemen, krullen en vliegen over het papier. Maak samen vrolijke patronen, giet schrijfdans in een bijen-thema en zing een bijenlied terwijl je met z’n allen grote en kleine kringelende lijnen tekent.

5 tips om lateralisatie spontaan te oefenen

Stimuleer activiteiten over de middenlijn. Laat kinderen bewegingen maken waarbij ze de ene kant van het lichaam naar de andere kant brengen: Leg eens het speelgoedje dat ze écht willen aan de andere kant. Voorbeeld. Leg de bal rechts en probeer dit te nemen met je linker hand.

• Als je baby of peuter op de buik ligt, probeer eens zijn/haar speelgoed aan de andere kant te leggen.
• Een bal nemen aan de andere zijde
• Blaas belletjes en laat ze deze vangen met de handjes
• Dozen op en toe doen, dingen verstoppen in de dozen en voelen!
• Laat ze eens tekenen met hun beide handjes! Wedden dat ze dit allemaal héél leuk gaan vinden?

Tips voor 3+

• Liedjes zoals: "Hoofd schouders knie en teen" maar dan met je hand, waar je het minst sterk in bent. 
• Experimenteren met knippen
• Krullebol
• Gooi het pittenzakje in de Stapelstein met je minst sterke hand.
• Probeer een mandala van bijen te maken, terwijl je de middenlijn gaat overkruisen.
• Kan jij de wasknijpers aan de doos vastmaken met je minst sterke hand? Of terwijl je de middenlijn gaat kruisen? 
• Blaas The Mini Story ballon op en probeer hem in de lucht te houden, je moet telkens van handjes wisselen.

Tips voor 6+

• Knippen
• Routebeschrijvingen geven
• De tafel dekken
• Je schoenen links en rechts zetten 
• bewegingsspelletjes met richtingen
• Een muziekinstrument spelen
• Je veters leren strikken
• Zaklamp spelletjes! 

Tips voor 8+

• Danschoreografieën
• Tennis leren spelen 
• Basket beoefenen 
• Leer eens jongleren 
• Kan jij goed pijltjes mikken? 
• Knikkeren... en dit met je andere hand dan gewoonlijk. Moeilijk hé! 

.. Weten jullie er nog?! We zijn benieuwd! Laat het ons zeker maar weten! 

Plezier gegarandeerd! 🐝🌼